A Vergonha, Annie Ernaux
- 13 de set. de 2023
- 2 min de leitura

“Meu pai tentou matar minha mãe num domingo de junho, no começo da tarde”
(A Vergonha, Annie Ernaux)
Em “A vergonha”, a escritora francesa ganhadora do prêmio Nobel de literatura, Annie Ernaux, descreve em detalhes um acontecimento familiar: uma briga doméstica ocorrida quando tinha 12 anos, em que o pai passou perto de assassinar sua mãe.
Esta tentativa de homicídio perpetrada por seu pai marcou a vida da autora e, em suas próprias palavras, “afundou-os na desgraça” (gagner du malheur), o que no dialeto normando significa: “ficar louco e infeliz para sempre depois de ter vivido uma situação de pavor”.
Annie Ernaux vai nos contando da sensação de que sua história se divide em “antes” e “depois” daquele fato, promotor de uma fissura que demarca violentamente o final da infância e entrada na adolescência.
O que faz de um acontecimento um trauma aos olhos da psicanálise?
Uma experiência intensa, invasiva e desorganizadora, contra a qual o sujeito não tem recursos psíquicos para se defender, seja pela imaturidade em razão da idade e fase de desenvolvimento, seja pelo excesso da invasão sofrida. Para além da intensidade disruptiva da experiência vivida é a impossibilidade de atribuir-lhe um sentido o fator adoecedor. Os afetos ficam sem ligação quando não lhes é atribuído um significado que minimamente apazigue o sujeito.
O desmentido ou o silêncio relegam o sujeito à solidão. No caso do livro isso fica gritante no trecho abaixo:
“Em nenhum lugar havia espaço para a cena daquele domingo de junho.
Aquilo não podia ser dito a ninguém, em nenhum dos meus dois mundos.
… O pior da vergonha é que achamos que somos os únicos a senti-la.” P. 68
Após o ocorrido, os pais agiram como se nada tivesse acontecido, como se o silêncio pudesse dar conta, mas o silêncio só afunda aquilo que se quer esconder. E o que afunda desajeitadamente tende a reemergir. Assim são formados os sintomas, ou seja, nossas saídas psíquicas ou psicossomáticas.
Com o livro a autora faz um trabalho de elaboração deste trauma, descrevendo o acontecido em detalhes, historicizando-o em sua narrativa de vida (além de contextualizá-lo socialmente na França do após 2ª Guerra Mundial). A escrita vai colocando palavras onde antes só havia excesso e, quem sabe, é sua tentativa – ativa – de “sair da desgraça” e emergir em águas novas.
Paula Mandel

Nhà Cái Uy Tín SC88 mình thấy mọi người nhắc hoài nên bữa rảnh bấm vào coi thử cho biết thôi. Mình không có ngồi đọc kỹ hay chơi gì đâu, kiểu lướt nhanh xem giao diện có dễ chịu không. Ấn tượng đầu là trang nhìn khá thoáng, chữ với khoảng trắng vừa đủ nên không bị rối mắt. Mình thích nhất là cách họ chia nội dung thành từng khối rõ ràng, kéo xuống tới đâu biết mình đang xem phần nào tới đó, không bị “trôi” lung tung. Với lại cái menu đặt chỗ dễ nhìn nên bấm qua lại cũng nhanh, không phải mò. Nói chung nhìn thân thiện, nhất là mấy bảng thông tin dạng…
XX88 mình thấy bạn bè nhắc hoài nên tiện tay bấm vào coi thử cho biết thôi, kiểu tò mò giao diện ra sao. Mình không có ngồi đọc kỹ hay làm gì nhiều, chủ yếu lướt qua xem trang có dễ nhìn không. Vào cái là thấy họ làm bố cục khá gọn, khoảng trắng vừa đủ nên mắt đỡ bị ngợp. Mấy phần thông tin được chia thành từng khối rõ ràng, nhìn lướt là biết đoạn nào nói về cái gì, không bị dính chùm một cục. Mình cũng thích cái menu đặt ngay chỗ dễ thấy, chuyển qua lại giữa các mục khá nhanh, không phải mò. Nói chung cảm giác thân thiện cho người mới,…